Yazılarımız

ÇİFTLER ARASINDA EN SIK GÖRÜLEN İLETİŞİM HATALARI

Psk. Danışman Esra Şengül

Amerikalı bilim adamlarından John ve Julie Gottman, 35 yılı aşkın süre boyunca evli, sevgili, ve nişanlı çiftleri gözlemlemişler ve hangi iletişim modellerini kullanan çiftlerin mutlu, hangilerinin mutsuz olduklarını belirlemişler ve kendi kuramlarını (Gottman Çift Terapisi Modeli) kurmuşlardır. Bu kurama göre, iletişimde en çok yapılan iletişim hatalarını “Mahşerin 4 Atlısı” şeklinde tanımlamışlar ve şu şekilde sıralamışlardır:

- Eleştiri

- Savunmacılık

- Küçüseme

- Duvar Örme

 

Eleştiri: bir kişinin şikayetlerini partnerinin kişilik eksiklikleri olarak ifade etmesidir. Böylece karşı tarafa negatif kişilik özelliği yüklenmiş olur. Bu tür eleştirilere maruz kalan kişiler bir süre sonra kendilerinde bir sorun olduğunu düşünür ve ilişkiden kendilerini kurtarma yollarını arar ya da iletişime kapalı hale gelerek partnerinden duygusal olarak uzaklaşırlar.

 

Eleştiri yapmaktan ziyade partnerlerin ifadelerinde “ben” dili kullanarak konuşması ve daha sonra pozitif ihtiyacını ifade etmeleri gerekir. Pozitif ihtiyaçtan kastımız, partnerin dinlenmesine ve anlaşılmasına yardım eden umut, dilek, arzu ve pozitif bir yöneliştir.

Çift terapisi seanslarında danışanlardan partnerin hissettiği hakkında konuşması, ardından duygunun ne hakkında olduğu, nötr, objektif ve gerçeğe dayanan bir tarzda suçlamada bulunmadan konuşması istenir.

 

Bu tür bir iletişim modeline örnek olarak şu diyalogu verebiliriz:

Partner A: her zaman kendin hakkında konuşuyorsun. Çok bencilsin (eleştiri)

Olması gereken konuşma: bu geceki konuşmamızdan dışlandığımı hissediyorum. Günümün nasıl geçtiğini sorar mısın lütfen?

 

Savunmacılık: Algılanan saldırıyı etkisiz hale getirir. Burada partnerler karşısındakini anlamaya çalışmadan sürekli kendilerini savunurlar. Örneğin, her davranışa bahane bulmak, karşı taraf fikrini söylediğinde “sen kendine bak, asıl sen bunu yapıyorsun” diyerek karşı atağa geçmek, karşı tarafı dinlemeden kendi fikrini söylemek gibi..

Savunmacılık yapmaktan ziyade, partnerler bir parçasını dahi olsa sorumluluğu kabul etmeleri gerekir.

 

Bu tür bir iletişim modeline örnek olarak şu diyalogu verebiliriz:

Partner A: her zaman böyle geç kalıyoruz, senin yüzünden. (savunmacılık)

Olması gereken konuşma: tamam, sorunun bu kısmı bana ait. Bunun üstüne daha fazla düşünmeye çalışacağım.

 

Seanslarda çiftlere buradaki çatışmayı fark ettirerek yapılan iletişim hatasını ele aldığımızda birbirilerini daha doğru anladıklarını görmekteyiz.

 

Küçümseme: bu tür bir iletişim modeli çiftleri boşanmaya götüren en büyük iletişim hatalarından biridir. Bu model durdurulmadan çiftlerin birbirini anlamaları ve ortak bir yol bulmaları çok zordur. Çünkü saygı olmayınca ilişkinin temeli oldukça zarar görür. Küçümseme, kişinin direkt olarak kimliğine ve kişiliğine zarar verir. Partner, kendini diğer partnerden üstün görür ve bunu ifadelerine çok net yansıtır. Hatta, yıllarca eşinden küçümseme görmüş bir eş, özgüveninde ciddi sorunlar yaşayabilir ve uzun süre ruhsal dünyasında yaralar açar.

 

Küçümsemeden ziyade partnerlerin arasında takdir etme ve saygının olduğu bir ilişki oluşturulmalıdır. Böylece partnerler birbirinin kişilik ve kimliklerine saygı duyacak ve aralarındaki iletişim kuvvetlenecektir.

 

Bu tür bir iletişim modeline örnek olarak şu diyalogu verebiliriz

Partner A: sen bir aptalsın. Bu arabayı kullanmayı beceremiyorsun.

Olması gereken konuşma: araba kullanmayı öğrenme azmini takdir ediyorum.

 

Çift terapisi seanslarında partnerlere nasıl bir dil kullanmaları gerektiği örneklerle gösterilerek aralarındaki iletişimin sağlıklı hale gelmesi hedeflenir.

 

Duvar örme: küçümsemeden sonra ilişkiye en çok zarar veren hatalı iletişim modeli duvar örmedir. Eşlerden birisi kendini ifade ettiği ya da bir ihtiyacını dile getirdiği zaman diğer eş bunu yok sayar ya da fiziksel ya da ruhsal olarak duvar örer ve görmezden gelir. Bu durumda dinlenilmeyen eş “sen değersizsin” mesajı alır.

 

Duvar örmeden ziyade eşler fiziksel olarak kendini sakinleştirmelidir. Böylece eşler birbirine karşı açık olacaklar ve birbirlerini anlamaları ve sağlıklı iletişim kurmaları kolaylaşacaktır.

 

Bu tür bir iletişim modeline örnek olarak şu diyalogu verebiliriz

Partner A bir konu hakkında konuşuyordur ve partnerinin onu dinlemesini ve önem verdiğini görmek ister ancak diğer partner başka şeylerle ilgileniyordur ve dinliyormuş gibi görünse de iletişime kapalı durumdadır.

 

Olması gereken davranış: partnerini dinlemeli ve dinlediğini ona fark ettirmelidir.

 

Siz de ilişkinizde iletişim sorunları olduğunu düşünüyor, anlaşılmadığınızı ya da yanlış anlaşıldığınızı düşünüyorsanız, bir uzmana başvurmanızı öneririm.

 

sağlıklı ve güzel günler dilerim..

 

Not: Bu yazı John ve Julie Gottman tarafından yazılan “Çiftler Arasındaki Köprüyü İnşa Etmek” isimli kitaptan alıntılanarak yazılmıştır.